Göz Sağlığı

MİYOP

about img

Miyopi bir göz kusurudur. Miyop bir gözün ön arka çapı kırma gücüne göre daha uzundur, bu nedenle göze paralel gelen ışınlar retinanın önünde göz yuvarlağı içerisindeki bir noktada odaklanmaktadır. Miyoplarda, gözün kırıcı bileşenleri gözün ön-arka çapına göre fazla güçlüdür, veya gözün ön-arka çapı gözün kırıcı bileşenlerine göre fazla uzundur. Bazen bu her iki durum bir arada bulunabilir. Yakındaki nesnelerden yayılarak gelen ışınların, retinada odaklanabilmesi için uzağa bakıştan daha çok mercek gücü gerekir, miyop bir gözün kırıcı bileşenleri, diğer bir deyişle mercek gücü fazla olduğu için yakından gelen ışınları retina üzerinde odaklayabilir, işte bu nedenle miyop kişiler yakını net görebilirler. Uzaktan gelen ışınlar 6 metreden sonra göze paralel olarak geliyor olarak kabul edilebilir, bu paralel ışınlar retinada odaklanamayacağı için miyoplar uzağı net göremezler. Miyopluk kalıtsaldır. Akrabalardan birbirlerine geçebilir

Miyop kusurunun Nedenleri

Gözün önden arkaya normalden uzun olduğu veya kornea veya merceğin kırma gücünün normalden fazla olduğu durumda gelişir.Bu sebeple resim retina yüzeyinde değil onun önünde oluşur. Miyop, gözleri kullanmak veya yormakla hiçbir ilgisi yoktur.Miyop'un en belirgin ortak neden kalıtımdır. Miyop bazı göz veya genel rahatsızlıklarla birlikte veya onların sonucu olarak ortaya çıkabilir.(diabet-marfan-keratokonus-katarakt v.s.) Bu da göz muayenelerinin doktorlar tarafından yapılması gereği ve önemini gösterir.

Miyop Tedavisi

Miyopinin tedavisinde kalın kenarlı –içbükey- camlar kullanılır. Bu mercekler göze gelen ışınların yayılmasını sağlayarak, görüntünün retinada net bir şekilde oluşmasını sağlarlar. Bu amaçla kontakt lensler de kullanılabilir. Aynı optik özelliklere sahip kontakt lensler de kırma kusurunu düzeltmek için kullanılabilir. Kornea üzerine yapılan fotorefraktif keratektomi (photorefractive keratectomy, PRK) ve lazer insutu keratomileusis (Laser Assisted In Situ Keratomileusis,LASIK) son yıllarda popülerlik kazanmış bazı tedavi yöntemleridir.

HİPERMETROP

Hipermetrop halk arasında yakını görememe hastalığı olarak bilinir.

Hipermetrop Belirtileri

about img

Kornea ve mercekte kırılan ışınlar görme merkezinin arkasında odaklanıyorlarsa, göz yakını net göremez. Bu durum Hipermetropi olarak tanımlanır.

Hipermetrop Neden Olur?

Hipermetropi doğuştan olabileceği gibi, çevresel ve genetik faktörlere bağlı olarak da oluşup ilerleyebilir. Göz etrafında ağrı, göz yorulması, gidip gelen bulanıklık, kolay dikkat dağılması gibi şikayetler ile başlar ve bunlar özellikle uzun süre yakın mesafe çalışmalarında oluşur.

Hipermetrop Nasıl Tedavi Edilir ?

Gözlük ve kontakt lens

ASTİGMAT

about img

Korneanın yuvarlak olmadığı, yumurta şeklinde olduğu bir durumdur. Yumurta veya rugby topu gibi astigmat bir korneanın 2 kesiti, temel eğrisi vardır, biri yassı diğeri ona 90 derecede daha dik. Bu iki farklı eğri ışığı farklı kuvvette kırarlar ve retinada iki görüntü oluşmasına neden olurlar.Genellikle doğuştandır. Bununla birlikte, cerrahi girişimlerle saydam tabakanın kesilmesine, saydam tabakada iltihaplanma ya da travmaya bağlı olarak da çıkabilir. Olguların en azından %90’ında astigmatlığın düzeltilmesi kolay değildir. Saydam tabaka eğriliğinde ağır bir bozukluk yoksa, kişi kırılma kusurunun farkında olmayabilir.

Belirtiler

Baş ve göz çevresinde ağrı, bulanık görme, gölgeli veya çift görme, sık arpacık oluşması, uzun süren kirpik dibi iltihabı gibi belirtiler astigmat bulgusu olabilir. Astigmat gözlük, kontak lens veya refraktif cerrahi ile düzeltilmediği taktirde göz çevresindeki ağrı, baş ağrısı gibi şikayetlerin iyileştirilmesi mümkün olamaz.

Astigmat Tedavi Seçenekleri

Gözlük ve kontakt lens

Astigmatı olan hastaların gözlük kullanmaya daha zor alışması, kırma kusuruna oluşan uyumun gözlükle bu kusur ortadan kaldırıldığında bir süre daha devam etmesidir. Bu nedenle astigmatlı camlara alışmak daha zordur ve eğer doktorunuz bu tür bir gözlük önermişse sürekli kullanarak alışmak, bir gün takıp, bir gün takmayarak rahatsızlık çekmeye göre çok daha kolaydır. Genellikle hastalar gözlüklerine 1–2 haftada alışmaktadırlar.

Astigmatı olan göz için gerçek derecesinde gözlük vermek kişi geç yaşlarda doktora başvurmuşsa mümkün olamayabilir. Böyle durumlarda gözlüğün kullanılabilirliğini artırmak için astigmat derecesi biraz daha düşük tutulabilir. Aksi halde kişi gözlüğü taktığında baş dönmesi, bulantı hissi, boşluğa düşecekmiş gibi, bastığı zemini yamuk ve yükselmiş gibi hissettiğini söyler.

PRESBİYOPİ

about img

40 yasin üzerinde, yasa bagli yakini görememe sorunudur. Gözlerimizin içindeki mercek sekil degistirebilen bir yapiya sahiptir. Gözlerimiz içindeki mercek bu özel yetenek sayesinde cisimler yakina geldiginde, siserek seklini degistirebilir ve görme kalitesini arttirir. Yakin görme bu sekilde gerçeklesmektedir. 40 yasindan sonra göz bu yetenegini yavas yavas kaybetmeye baslamaktadir.

Presbiyopinin Belirtileri Nelerdir ?

Presbiyopi hastalari cisimleri 50 cm. den daha yakina getirdiklerinde görmekte zorlanmaktadir. Bu nedenle cisimleri uzaklastirarak görebilirler.

GLOKOM(Göz Tansiyonu)

about img

Glokomun (Göz Tansiyonu Hastalığı) sinsi bir hastalık olarak nitelendirilmesinin en önemli sebebi; kendini görme kaybının başladığı ilerlemiş safhalarında fark ettirmesindendir. Bu hastalık her yaş grubunda görülebildiği gibi yeni doğmuş bebeklerde de olabilmektedir. Glokom gözde ilk başlarda yavaş ve kendini hissettirmeden başlar, sonraları hızlı seyreder ve görme sinirlerinde onarılması mümkün olmayan görme kaybına yol açacak kalıcı tahribatlara neden olur.

Glokom Nedir ?

Glokom erken teşhis ve tedavi edilmediği takdirde sonucu görme kaybına kadar varabilen sinsi bir hastalıktır. Bu sebeple her yıl düzenli göz muayenesi olarak göz tansiyonu kontrol edilmelidir.

Glokomun Sebepleri

Göz içinde salgılanan ve gözün beslenmesi için gerekli olan göz içi sıvısının boşalamamasına bağlı olarak göz içinde basınç yükselir. Yükselen göz içi basıncı da göz siniri hücrelerine zarar verir.

Glokom Belirtileri

  • Sabahları belirginleşen baş ağrılar
  • Zaman zaman bulanık görme
  • Geceleri ışıkların etrafında ışıklı halkalar görülmesi
  • Televizyon izlerken göz etrafında ağrı

Glokomun Sebepleri

Glokom hastalığının tanısı konulduktan sonra bugün için tedavide amaç göz tansiyonunu düşürerek göz sinirinin hasarını durdurmak ve görme kaybının ilerlemesini engellemektir. Bu amaçla uygulanabilecek yöntemler ilaç tedavisi, laser tedavisi ve cerrahi tedavi olarak üçe ayrılabilir. Bugün için genelde tanı sonrası ilk seçilen yöntemin ilaç tedavisi olmasına, ilaç tedavisine yeterli derecede yanıt vermeyen hastalarda laser tedavisinin ya da cerrahi tedavi yöntemlerinin uygulanmasına karşın, özellikle geç dönemde tanı konulan ya da sürekli ilaç kullanımının uygun olmadığı olgularda doğrudan laser girişimleri ya da cerrahi yöntemler de kullanılabilir. Glokomda ilaç tedavisinde son yıllarda önemli gelişmeler sağlanmış, etkili yeni ilaçlar tedavinin başarısını büyük ölçüde artırmıştır. İlaç tedavisinde önemli olan hastanın ilaçları sürekli olarak düzenli kullanmasıdır. İlaç kullandırılmayan veya ilaç tedavisine yanıt vermeyen olgularda kullanılan cerrahi yöntemler de son yıllarda giderek artan oranda başarılı olmakta, sürekli ilaç kullanım zorunluluğunu da ortadan kaldırarak etkili tedavi sağlayabilmektedir.

Kontakt Lens

about img

Kontak lensler, saydam tabaka yüzeyine yerleştirilerek gözdeki kusurların tashihi veya bazı hastalıkların tedavisi için kullanılırlar. Günümüzde temel olarak iki çeşit lens vardır. Bunlar gaz geçirgen sert (yarı sert) lensler ve yumuşak lenslerdir.

Gaz Geçirgen Sert Lensler

Yüksek astigmatizma ve keratokonus gibi olgularda tercih edilirler ve içindeki delikler sayesinde göze oksijen geçişini sağlarlar.

Yumuşak Lensler

Çok değişik tipleri vardır ve kullanımları rahattır. Bu nedenle günümüzde astigmatizma, miyopi, hipermetropi ve presbiyopi gibi pekçok kusurun tashihinde, bazı hastalıkların tedavisinde ve estetik amaçlı (renkli lens, protez lens) olarak kullanılmaktadırlar.

Yumuşak Lensler

  • Lenslerinize dokunmadan önce mutlaka ellerinizi yağ, losyon ya da parfüm içermeyen bir sabunla yıkayın ve pamukçuk bırakmayan bir havlu ile kurulayın.
  • Lensinizin ambalaj paketinin sağlam olmasına ve kullanım tarihinin geçmemiş olmasına dikkat edin. Ambalaj üzerinde lensin numarası yer alır. Saklama kutularının üzerinde ise en azından hangi göze ait olduğunu gösteren bir işaret bulunur. Lenslerin karışmasını önlemek için daima aynı gözden takmaya başlayın.
  • Bazen ambalaj içinden lensi almakta zorlanabilirsiniz. Bu durumda asla cımbız veya benzeri bir alet kullanmayın. Ambalajı kapalı halde bir iki defa salladığınızda lensinizi rahatlıkla alabilirsiniz.
  • Lensi kontrol etmek için işaret parmağınızın ucuna yerleştirin ve bir ışık kaynağına doğru tutun. Lensin temiz ve nemli olması gerekir. Lens hasar görmüş ise asla kullanmayın ve atın. Yumuşak lensler kuruduğu zaman da kullanılamaz hale gelirler.
  • Yumuşak lensler iki tarafa da dönebildiği için doğru yönde olduğunun kontrol edilmesi gerekir. Bu kontrol iki şekilde yapılabilir

1) Lensi işaret parmağınızın ucuna yerleştirip şekline bakın. Eğer kenarları bir çanak şeklindeyse yönü doğru demektir. Eğer kenarları dışarı bakıyorsa yönü yanlış demektir ve tersyüz edilerek düzeltilmesi gerekir.

2) Eğer varsa lensin yazısına bakılır. Yazının lens göze takıldıktan sonra karşıdan bakıldığında düzgün okunacak şekilde olması gerekir.

Lensin Göze Yerleştirilmesi

  • Lensi işaret parmağınızın ucuna yerleştirin.
  • Aynı elinizin orta parmağını kirpiklerinize yaklaştırın ve alt göz kapağını aşağı çekin.
  • Üst göz kapağınızı yukarı kaldırmak için diğer elinizin parmaklarını kullanın.
  • İşaret parmağınızla yavaşça lensi doğrudan gözünüze yerleştirin. Bunu yapamıyorsanız gözünüzün burun tarafına bakmasını sağlayın ve dış kısımda görünen gözün beyaz kısmına lensinizi yerleştirin. Üçüncü bir alternatif olarak yukarı bakın ve altta görünen beyazlığa lensinizi yerleştirin. İkinci ve üçüncü durumlarda lensin bulunduğu tarafa bakarak saydam tabakanın üzerine gelmesini sağlayın.
  • İlk önce alt göz kapağını, sonra da üst göz kapağını bırakın.
  • Yavaşça göz kırpın. Lensinizin artık ortalanmış olması gerekir. Lensleri taktıktan sonra gözlerinizi ovuşturmaktan kaçının.

Lensler Gözünüzde Rahat Değilse veya Net Bir Şekilde Göremiyorsanız

  • Lens gözde ortalanmış olarak durmuyor veya gözün beyazına doğru kaymış olabilir. Bu durumda lense parmağınızla hafifçe bastırarak masaj yapın ve göz kapaklarınız yardımıyla iterek tekrar yerine yerleştirin. Lens gözünüzden düşmüşse ve kısa ömürlü bir lens kullanıyorsanız yenisiyle değiştirin. Uzun ömürlü bir lens ise oldukça titiz bir şekilde lens solüsyonunuz ile birkaç defa yıkayın.
  • Lensin üzerinde veya altında yabancı bir cisim olabilir. Bu durumda lensi çıkarıp solüsyon ile temizledikten sonra tekrar takın.
  • Lensiniz yırtılmış veya hasar görmüş ise tekrar gözünüze yerleştirmeyin ve atın.
  • Bulanık görme varsa lensi yanlış göze takmış ya da ters takmış olabilirsiniz. Böyle bir durum söz konusu değilse yine de lensi gözünüzden çıkarıp temizledikten sonra tekrar takın. Hala görmeniz netleşmiyorsa ve rahat değilseniz lensinizi çıkarıp doktorunuza başvurun.

Lensin Çıkartılması

Ellerinizi yıkayın ve kurulayın. Bu işlemi, lensi kaybedebileceğiniz ortamlarda yapmayın.

Yumuşak Lensler İçin

about img

Lensi, gözünüz yukarı bakarken aşağı veya gözünüz burun tarafına bakarken dış tarafa kaydırarak gözün beyazı üzerinden iki parmak ile tutup alın.

Gaz Geçirgen Sert Lensler İçin

  • Orta parmağınızın ucunu üst kapağınızın ortasına, yüzük parmağınızın ucunu da alt göz kapağınızın ortasına yerleştiriniz. Gözlerinizi parmaklarınızın yardımıyla mümkün olduğu kadar açıp kulaklara doğru çekerek dümdüz ileriye doğru bakınız. Göz kapaklarınız lensin kenarlarına basınç yapacağı için lensiniz kolayca gözünüzden çıkacaktır.
  • Bir elinizin baş parmağını ve işaret parmağını kullanarak lens ortaya çıkacak şekilde göz kapaklarınızı aksi yönlere doğru çekiniz. Diğer elinizle lens vantuzunu tutarak göze alttan yaklaşınız. Vantuzu, üstündeki delik lensin üzerine gelecek şekilde yerleştiriniz ve hafif eğerek geri çekiniz. Böylece lens vantuzun üzerine yapışacaktır.
  • Üst ve alt göz kapakları arasına lensi sıkıştırarak dışarı çıkmasını sağlayınız.

Hiçbir zaman parmağınızı gözünüzün üzerinde lensinizi aramak için gezdirmeyin. Lensinizi çıkartmaya başlamadan önce saydam tabaka üzerinde olduğundan emin olun. Gözlerinizi ayrı ayrı kapayarak görüşünüzü kontrol edin, bir bozukluk fark ederseniz lensiniz gözünüzden düşmüş olabilir. Lensinizin her şeye rağmen gözünüzde olduğundan eminseniz çıkartılması için iyi bir yardımcıya ihtiyacınız var demektir. Gaz geçirgen sert lenslerin çıkarılmasında kullanılan vantuzu yumuşak lensler için kullanmayın.

Yumuşak lensler gözde uzun süre kaldığı zaman hafif kuruma yaparlar ve bu şekilde çıkarıldıklarında kenarları birbirine yapışabilir. Bu durumda lensi ayırmaya çalışmayın. Lens solüsyonuyla ıslatıp biraz bekledikten sonra lens kolayca açılacaktır.

Kontak Lensin Bakımı

Lens bakım malzemelerini devamlı elinizin altında bulundurmakta fayda vardır.

  • Temizlik için düz bir yüzey seçin. Lavabo gibi lensi kaybedebileceğiniz veya kirlenmesine sebep olabileceğiniz ortamları seçmeyin. Lensi takacağınız yerde küçük bir ayna bulunsun.
  • Karıştırmamak için temizliğe her zaman aynı lensten başlayın.
  • Lens kabına lens solüsyonu doldurun.
  • Çıkardığınız lensi avucunuzda birkaç damla lens solüsyonu ile temizleyin. Lensin her iki tarafını işaret parmağınızın etli kısmı ile silin.
  • Lensi duruladıktan sonra kabına yerleştirin. Lens kabındaki solüsyonun lensi örtecek kadar olması gerekir.
  • Dezenfeksiyon için lensleri solüsyonda en az 4 saat tutmak gerekir. Bu süre sonunda bazı solüsyonlarda lens, kabından alır almaz göze takılabilirken bazılarında başka bir solüsyonla yıkamak gerekebilir. Yine bazı lenslerde bu 4 saat içinde nötralizasyon hadisesi meydana gelir ve süre bitmeden lens direkt göze takılamaz. Lenslerinizi her çıkarışınızdan sonra dezenfekte etmek, tahrişe veya enfeksiyona neden olan mikroorganizmaların ölmesini sağlar.
  • Lensi gözünüze taktıktan sonra lens kabını solüsyonla çalkalayıp ağzını kapatın. Lensi kabına koyacağınız her zaman mutlaka yeni solüsyon doldurun.
  • Uzun ömürlü lens kullanımında birkaç haftada bir protein temizliği yapmak gerekir. Bu işlem için lens kabının gözlerine yeni solüsyon doldurun ve her birinde bir adet protein temizleme tabletinin çözünmesini sağlayın. Lenslerinizi çıkarıp temizleyin ve duruladıktan sonra kutusuna yerleştirin. Kapakları kapatın ve kutuyu hafifçe sallayın. 15 dakika bekleyin.
  • Lensleriniz çok kirliyse bu süreyi 1-2 saate kadar uzatabilirsiniz. Daha sonra lenslerinizi ve lens kutusunu lens solüsyonu ile temizleyin. Sonra kutuya solüsyon doldurup lenslerinizi koyarak normal dezenfeksiyon işlemini başlatın.
  • Renkli lenslerin temizlenmesi ve sterilizasyonunda sorbik asit ve potasyum sorbat ihtiva eden salin solüsyonu, Optisoft polyquad solüsyon, opticlean ve Mirasol solüsyon kullanmayın.

Kontak Lens Kullanımı Esnasında Karşılaşılan Sorunlar

  • Kontak lensler bazı gözlerde kuruluk meydana getirebilir. Bu durumda kayganlaştırıcı ve ıslatıcı damlaları kullanmanız uygun olur. Eğer kuruluk hali devam ederse göz doktorunuza başvurmanız gerekir. Lens gözünüze yapışmış yani hareketi durmuş ise bir kayganlaştırıcı solüsyon uygulayın ve lensi çıkarmayı denemeden önce serbestçe hareket etmesini bekleyin. Lens hala yapışmaya devam ediyorsa derhal göz doktorunuza başvurun.
  • Bazı gözlerde göz yaşı salgısında artma meydana gelebilir. Bu durum özellikle alışma sürecinde olan kişilerde daha sıktır.
  • Lens kabına lens solüsyonu doldurun.
  • Gözde yabancı cisim hissi. Toz parçacıkları, lens yüzeyinde kirlenme veya çizikler, lensi önerilenden daha uzun süre takma veya lensi çıkarırken gözü zedeleme bu duruma sebep olur. Bu durumda lensinizi çıkarın, temizleyin. Çizik veya yırtık tespit ederseniz lensi takmayın.
  • Ağrı. Gözde yabancı cisim hissine sebep olan faktörler ağrıya da neden olabilir. Önerilere dikkat ettiğiniz takdirde gözde yabancı cisim hissi ve ağrı devam ediyorsa fazla beklemeden doktorunuza müracaat etmeniz gerekir.
  • Gözlerde yanma, batma, kaşıntı ya da sulanma. Lens yüzeyinde temizleme solüsyonu veya sabun kalmış olabilir. Lenslerinizi çıkarıp iyice yıkadıktan sonra yeniden takmanız gerekir.
  • Gözde kızarma. Gaz geçirgen sert lens kullananlarda alışma sürecinin bir belirtisi olabileceği gibi gözde bir enfeksiyona da işaret ediyor olabilir. Kontak lense alışmış bir gözde aniden kızarıklık meydana gelmişse hemen doktora müracaat etmek gerekir.
  • Işık hassasiyeti. Yine gaz geçirgen sert lenslerin alışma döneminde olabilir. Ayrıca kornea enfeksiyonunda da ışık hassasiyeti meydana gelebilir.
  • Işık etrafında gökkuşağı ya da haleler görme. Lensin merkezde durmamasından veya korneada ödem oluşmasından kaynaklanabilir.
  • Bulanık görme. Normalde net gördüğünüz bir lensle bulanık görmeye başlamışsanız lensleriniz kirli olabilir. Uzun süreli kullanımda da bulanık görme meydana gelebilir. Bir günlük bir takma süresinden sonra lenslerinizi çıkartınca birkaç saat bulanık görebilirsiniz. Bu geçici bir şikayettir.
  • Göz yorulması. Uykusuzluk, gözlerin okuma ve çalışmada uzun süre kullanılması sonucunda meydana gelir. Lensleri takma süresini azaltarak gözlerinizi dinlendirmeniz gerekir.
  • Lenslerin saydam tabakadan kayması veya düşmesi. Çocuklarda sık rastlanan bir durumdur. Erişkinlerde olması lenslerde bir uygunsuzluğa işaret ediyor olabilir. Doktorunuza danışmanız gerekir.
  • Saydam tabakada ülser oluşması. Kontak lens kullanımda en çok korkulan durumdur. Yukarıda belirtilen durumların çoğuna neden olabilir. Lensi çıkarıp gözünüzü dinlendirmenize rağmen şikayetler geçmiyorsa fazla beklemeden doktora müracaat etmek gerekir. Bu durum tespit edildiğinde bir süre kontak lens kullanımına ara verip gözünüzün tedavisinin yapılması gerekecektir.
  • Allerji. Kontak lens kullanımının herhangi bir döneminde meydana gelebilir. Gözlerde kaşıntı, yanma, batma, sulanma ve kızarıklık gibi şikayetler olabilir. Lenslerin çıkarılarak tedavisinin yapılması gerekir.
  • Korneada damarlanma. Lenslerin uygun olmayan şekilde kullanılması veya uygun olmayan lens kullanılması sonucunda meydana gelir. Zamanla görmeyi etkileyebilir ve kontak lens kullanımını engelleyebilir.